Tema 11 · Cálculo diferencial (varias variábeis)← Todas as webs

Teorema da función implícita

Unha ecuación $F(x,y)=0$ define unha curva no plano. Preguntamos se, preto dun punto $(a,b)$ da curva, podemos despexar $y$ como función de $x$, aínda que non saibamos facelo explicitamente.

Teorema da función implícita. Se $F$ é de clase $\mathcal C^1$, $F(a,b)=0$ e $\dfrac{\partial F}{\partial y}(a,b)\neq0$, existe unha veciñanza de $(a,b)$ na que a curva $F=0$ é a gráfica dunha única función $y=\varphi(x)$ de clase $\mathcal C^1$, con $\displaystyle \varphi'(a)=-\frac{F_x(a,b)}{F_y(a,b)}.$

Arrastra o punto pola curva. O rectángulo é unha veciñanza: é verde se dentro dela a curva é a gráfica dunha función de $x$ (cada vertical a corta unha soa vez) e vermella se non.

arrastra o punto pola curva

Que observar

  1. Na circunferencia $x^2+y^2=1$, $F_y=2y$ só se anula en $(\pm1,0)$. Alí a tanxente é vertical e ningunha veciñanza, por pequena que sexa, é gráfica dunha función de $x$: por cada $x\lt1$ próximo a 1 hai dous valores de $y$.
  2. Noutros puntos chega cunha veciñanza suficientemente pequena; o tamaño necesario redúcese ao achegarse aos puntos con $F_y=0$.
  3. A recta tanxente ten pendente $\varphi'(a)=-F_x/F_y$: é perpendicular ao gradiente $\nabla F$, que sempre é normal á curva de nivel.
  4. No folium de Descartes, na orixe $F_x=F_y=0$: a curva crúzase a si mesma e non é gráfica nin de $x$ nin de $y$.
  5. Se $F_y=0$ pero $F_x\neq0$, o teorema aplicado ao revés permite escribir $x=\psi(y)$.

Material complementario do libro Cálculo I. No libro: Tema 11, subsección «Teorema da función implícita».