Cálculo I (primeiro cuadrimestre). E.E. Aeronáutica e do Espazo. Campus de Ourense. Grao en Enxeñaría Aeroespacial.
Material complementario do libro «Cálculo I»: páxinas web interactivas para ver e manipular os conceptos de cada tema. Arrastra os puntos, move os controis e observa o que pasa. Funcionan no ordenador e no móbil. No libro, cada sección ten un código QR que leva directamente á web correspondente.
Abrir o índice de todas as webs nunha xanela nova
Exemplo: o teorema fundamental do cálculo
Todas as webs, por temas
Tema 1. Preliminares
- 1.1. Potencias e funcións exponenciais: Como cambia a gráfica de aˣ e de xᵖ ao mover a base ou o expoñente.
- 1.2. O logaritmo como función inversa: A gráfica de logₐ x é a reflexión de aˣ respecto da recta y = x.
- 1.3. A circunferencia trigonométrica: Seno, coseno e tanxente como lonxitudes na circunferencia unidade e as súas gráficas.
- 1.4. Funcións trigonométricas inversas: Por que hai que restrinxir o dominio do seno, coseno e tanxente para poder invertelos.
Tema 2. Números reais
- 2.1. Valor absoluto e desigualdades: |x−a| é a distancia de x a a: resolve desigualdades vendo a gráfica.
- 2.2. Supremo e ínfimo: Caracterización do supremo con ε e diferenza entre supremo e máximo.
Tema 3. Xeometría de ℝⁿ
- 3.1. Produto escalar, ángulo e proxección: Arrastra dous vectores e observa o produto escalar, o ángulo, a proxección e as desigualdades de Cauchy-Schwarz e triangular.
- 3.2. Normas e bolas en ℝ²: A forma da bola unidade depende da norma: de rombo (p = 1) a cadrado (p = ∞).
Tema 4. Topoloxía de ℝⁿ
- 4.1. Puntos interiores, fronteira e acumulación: Clasifica un punto respecto dun conxunto usando bolas: interior, exterior, fronteira, acumulación, illado.
Tema 5. Sucesións de números e vectores
- 5.1. O límite dunha sucesión: o xogo ε-N: Escolle ε e descobre a partir de que termo a sucesión queda dentro da banda.
- 5.2. Sucesións recorrentes: diagrama de tea de araña: Visualiza aₙ₊₁ = f(aₙ): a monotonía, se está limitada e o punto fixo ao que converxe.
- 5.3. Subsucesións e sucesións oscilantes: Separa a sucesión en subsucesións e descobre os seus puntos de acumulación.
- 5.4. A xerarquía dos infinitos: Compara ln n, potencias, exponenciais, factorial e nⁿ: quen gaña ao final?
- 5.5. O número e: (1+x/n)ⁿ tende a eˣ: interese composto, velocidade de converxencia e comparación coa serie.
- 5.6. Sucesións de vectores: Unha sucesión en ℝ² converxe se e só se converxen as súas compoñentes.
Tema 6. Series de números reais
- 6.1. Series: termos e sumas parciais: Unha serie é a sucesión das súas sumas parciais: xeométrica, harmónica, telescópica…
- 6.2. A serie p e o criterio da integral: Σ 1/nᵖ converxe se e só se p > 1: compárase a suma coa área baixo 1/xᵖ.
- 6.3. Criterios do cociente e da raíz: Calcula aₙ₊₁/aₙ e ⁿ√aₙ para varias series e observa a que tenden.
- 6.4. Converxencia absoluta e condicional: A serie alternada Σ(−1)ⁿ⁺¹/nᵖ segundo p: absoluta, condicional ou diverxente; criterio de Leibniz.
- 6.5. Teorema de reordenación de Riemann: Reordenando os termos da serie harmónica alternada pódese obter calquera suma.
- 6.6. Series de potencias e radio de converxencia: As sumas parciais dunha serie de potencias achéganse á función só dentro do intervalo de converxencia.
- 6.7. O potencial terrestre e o termo J₂: Os termos da serie zonal do xeopotencial e a precesión do nodo que produce J₂.
Tema 7. Límites e continuidade (unha variábel)
- 7.1. O límite dunha función: ε e δ: Para cada banda vertical ε busca a banda horizontal δ que mete a gráfica dentro.
- 7.2. Límites laterais e tipos de descontinuidade: Achégate ao punto pola esquerda e pola dereita e clasifica a descontinuidade.
- 7.3. Asíntotas: Asíntotas verticais, horizontais e oblicuas dunha función racional con parámetros.
- 7.4. Teorema de Bolzano e método da bisección: Se f é continua e cambia de signo, ten unha raíz: bisección paso a paso.
- 7.5. Teoremas de Weierstrass e dos valores intermedios: Unha función continua nun intervalo pechado e limitado alcanza máximo, mínimo e todos os valores intermedios.
Tema 8. Cálculo diferencial (unha variábel)
- 8.1. A derivada: de secantes a tanxente: A pendente da secante tende á pendente da tanxente cando h → 0; e debúxase a función derivada.
- 8.2. Teoremas de Rolle e do valor medio: Sempre hai un punto onde a tanxente é paralela á corda: arrastra os extremos e búscao.
- 8.3. Polinomios de Taylor: Aproxima unha función polo seu polinomio de Taylor: orde, centro e erro.
- 8.4. O método de Newton-Raphson: Substitúe a función pola súa tanxente e itera: converxencia cuadrática, e casos onde falla.
- 8.5. Monotonía, extremos e concavidade: Le a gráfica de f a partir dos signos de f′ e f″.
- 8.6. Infinitésimos equivalentes: sen x ~ x, 1 − cos x ~ x²/2, ln(1+x) ~ x…: amplía arredor de 0 e mira o cociente.
Tema 9. Cálculo integral (unha variábel)
- 9.1. Sumas de Riemann, superiores e inferiores: Aproxima a área con rectángulos e observa como as sumas superior e inferior se achegan.
- 9.2. Por que as funcións monótonas e as continuas son integrábeis: Intuición visual das demostracións: a columna das diferenzas e a oscilación uniforme.
- 9.3. Teorema fundamental do cálculo: A función área F(x)=∫ₐˣ f e a súa derivada, con integrandos continuos e descontinuos.
- 9.4. Teorema do valor medio integral: Existe un rectángulo de altura f(c) coa mesma área que a rexión baixo a curva.
- 9.5. Primitivas e regra de Barrow: O campo de pendentes de f, a familia de primitivas F + C e o cálculo F(b) − F(a).
- 9.6. Integrais impropias: Área baixo 1/xᵖ cara ao infinito e cerca do 0: cando é finita?
- 9.7. Cambio de variábel e integrais irracionais: A substitución x = g(t) transforma a área: cambios trigonométricos para √(1−x²), √(1+x²) e √(x²−1).
- 9.8. Volumes de sólidos de revolución: Ao xirar y = f(x) arredor do eixe OX obtense un sólido; aproxímao con discos.
- 9.9. Lonxitude dunha curva: Inscribe poligonais na curva e observa como a súa lonxitude tende a ∫√(1+f′²).
- 9.10. Curvas en coordenadas polares e as súas áreas: Traza r = r(θ) e calcula a área barrida con sectores circulares.
- 9.11. Centroides e teoremas de Pappus: O centroide dunha rexión plana e o volume do sólido que xera ao xirar: V = 2π ȳ A.
Tema 10. Límites e continuidade (varias variábeis)
- 10.1. Campos escalares: superficies e curvas de nivel: A gráfica z = f(x,y) en 3D e o mapa de curvas de nivel f(x,y) = c, ligados.
- 10.2. Límites dobres: achegarse por camiños: Se dous camiños cara a (0,0) dan límites distintos, o límite dobre non existe.
- 10.3. Límites dobres en coordenadas polares: O límite existe se |f − L| se pode limitar por unha función de r que tende a 0, independente do ángulo.
- 10.4. Campos vectoriais e liñas de fluxo: Debuxa un campo vectorial F(x,y) con frechas e segue as súas traxectorias.
Tema 11. Cálculo diferencial (varias variábeis)
- 11.1. Derivada segundo un vector: Corte vertical da superficie na dirección v, a función g(t) = f(p + t v) e a súa derivada en t = 0.
- 11.2. O gradiente e as curvas de nivel: O gradiente é perpendicular ás curvas de nivel e sinala a dirección de máximo crecemento.
- 11.3. Plano tanxente e diferenciabilidade: Amplía arredor dun punto: se f é diferenciábel, a superficie confúndese co plano tanxente.
- 11.4. Matriz hessiana e extremos relativos: Clasifica puntos críticos co determinante e os autovalores da hessiana.
- 11.5. Multiplicadores de Lagrange: Nos extremos condicionados a curva de restrición é tanxente a unha curva de nivel: ∇f = λ∇g.
- 11.6. Xacobiano e teorema da función inversa: Unha transformación deforma unha malla; localmente actúa como a súa matriz xacobiana.
- 11.7. Teorema da función implícita: Cando a curva F(x,y)=0 é, localmente, a gráfica dunha función y=φ(x), e canto vale φ′.
Toda a información oficial da materia está publicada en moovi.uvigo.gal.